Vì vậy, điều đầu tiên cần làm ngay khi phát hiện dấu hiệu của mối trong nhà bạn là xem xét mức độ tấn công của mối hiện ra sao, mật độ mối như thế nào và chúng đã có mặt tại đâu? Tuyệt đối không nên vội vã sử dụng những loại hoá chất khác nhau để phun, xịt hoặc bôi, quét lên những kết cấu mối đang xâm hại. Đồng thời cũng không được phép chủ quan cho rằng “hỏng cái này thì ta thay cái khác”. Bởi khi chưa diệt mối và phòng chống mối triệt để thì việc thay thế những kết cấu tương tự sẽ chỉ là việc dọn ra cho mối những bữa tiệc thịnh soạn hơn.

Ngoài công trình kiến trúc, đê, kè, đập,…mối còn gây hại rất lớn cho cây trồng. Chẳng hạn:

Nghiên cứu cho thấy mối con được sinh ra theo cách cũ giữa mối chúa sơ cấp hay mối chúa thứ cấp với mối vua hầu hết đều là thợ hoặc lính ở cả hai giới.

Tiến sĩ Ed Vargo, phó giáo sư ngành côn trùng học tại bang NC kiêm đồng tác giả của nghiên cứu, cho rằng loài mối Reticulitermes speratus sống dưới đất được nghiên cứu là côn trùng gây thiệt hại (diệt mối) kinh tế lớn tại Nhật Bản, nó cùng một họ với các loài mối ở bắc Carolina.

Tổ mối thường được thiết lập và duy trì bởi một mối vua và một mối chúa. Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã thu thập các con mối từ nhiều tổ khác nhau ở Nhật Bản. Trong số các tổ này, mối chúa sơ cấp không có mặt nhưng lại có rất nhiều mối chúa thứ cấp. Ngược lại, hầu hết mối vua đều có ở tổ. Theo Vargo, điều này cho thấy mối vua sống thọ hơn mối chúa sơ cấp, do đó cần thiết phải có những kẻ nối dõi mối chúa giống về mặt di truyền để cai trị tổ mối.

Phân tích di truyền của tổ mối do Vargo thực hiện cho thấy mối chúa thứ cấp có gen giống với mối chúa sơ cấp nhưng không giống bộ gen của mối vua, điều này cho thấy có sự tồn tại của sinh sản vô tính. Cùng lúc đó, mối thợ và mối lính dù là đực hay cái đều mang gen của cả mối chúa và mối vua, nghĩa là chúng được sinh sản hữu tính.

Vargo cho biết: “Việc sử dụng sinh sản như thế này rất khác thường ở côn trùng, và trước đây chưa hề được biết đến ở mối. Cách thức áp dụng cả sinh sản hữu tính và sinh sản vô tính nhằm giúp mối chúa sơ cấp tối đa hóa đầu ra, tạo điều kiện cho tổ mối phát triển lớn hơn và nhanh hơn trong khi vẫn duy trì được tính đa dạng di truyền, tránh được những nhược điểm của giao phối gần”.

Vargo dự định tiếp tục nghiên cứu bằng cách tìm hiểu các loài mối khác có hai hệ thống giao phối. Ông thêm rằng việc tìm hiểu thêm về di truyền học đứng đằng sau sinh sản có thể mang lại các phương pháp ngăn cản sinh sản ở một số vị trí nhất định trong tổ mối – ví dụ như ở loài mối chúa có hai cách sinh sản – hoặc mang lại những biện pháp loại bỏ những chức năng gen của những cá thể đảm nhận các vị trí đó.

Ngay cả khi nhà bằng được xây chủ yếu bằng gạch hay đá, bạn vẫn có thể từ phát hiện ra mình gặp vấn đề với mối, vì sự hỗ trợ của cấu trúc và các thành phần khác của nhà có cấu tạo bằng gỗ và các chất chứa xen-lu-lô khác. Mối còn tấn công gỗ trong nhà từ bên dưới mặt đất thẳng lên đến điểm cao nhất của mái nhà. Qua thời gian, sự phá hoại của mối có thể nghiêm trọng. Sự phá hoại của mối làm cho gỗ yếu và cuối cùng có thể dẫn đến sửa chữa tốn kém và hư hỏng về cấu trúc.

Kiểm soát mối có thể mang lại hiệu quả cao nất nếu nó được thực hiện bởi các nhân viên kỹ thuật giàu kinh nghiệm và được đào tạo chuyên nghiệp, hiểu đặc tính sinh học và tập quán sinh sống/ăn uống của mối, cộng với sự quan sát thấu đáo cấu trúc của căn nhà, đặc điểm đất, và các điều kiện thuận lợi của sự tấn công. Các phương pháp kiểm soát mối có thể được phân loại làm phương pháp phòng ngừa và xử lý.

Ba loại mối bao gồm:

Mối gỗ khô

Được tìm thấy bên trong gỗ khô, thường trong các gỗ xây dựng nhà cửa. Các con mối này ít lệ thuộc vào độ ẩm và không phá hoại cỏ trong đất.
Mối Gỗ ướt

– Ăn gỗ mục khi cây ngã và khúc gỗ mục.

– Mối đất (thường gặp và nghiêm trọng nhất)

– Là loại mối thường gặp nhất trong vùng này; nó làm tổ trong đất để lấy hơi ẩm.

Mối đất

Mối đất là loài côn trùng sống thành đàn; các đàn mối này thường rất lớn, có hàng trăm nghìn con. Chúng chủ yếu sống dưới mặt đất và thường vào các cấu trúc không bị phát hiện thông qua con đường bí mật (mỏng bằng khe nứt đường chân tóc) trong các tường trên nền nhà và sàn.

Trong đàn mối, có các cấp bậc khác nhau để thể hiện sự phân chia lao động giữa các cá nhân. Có vua, chúa, dân thường, con có khả năng sinh sản, lính và thợ với mỗi cấp bậc thể hiện một chức năng nào đó khi quản lý đàn.

Với số lượng cá thể lớn và khả năng sinh sản liên tục của mối chúa cùng với đặc tính ăn thức ăn có chứa xen-lu-lô, mối gây hại rất lớn cho công trình xây dựng. Các thiệt hại có thể đến từ việc phải thay thế các kết cấu gỗ xây dựng bị mối làm cho suy yếu hoặc các tài sản, tư liệu bị mối phá hỏng. Thiệt hại cũng có thể trở nên phức tạp và nguy hiểm khi mối là nguyên nhân gây hỏng hóc, chập cháy hệ thống điện trong công trình. Ngoài ra, tính thẩm mỹ của công trình cũng bị ảnh hưởng khi bị mối xâm nhập

Phòng chống mối cho công trình xây dựng mới được hiểu là tổng thể các giải pháp ngăn ngừa và chống lại, không cho mối phá hoại công trình từ khi bắt đầu xây dựng.